Aspiryna zmniejsza ryzyko nawrotu raka jelita grubego u pacjentów z mutacją PIK3

Zespół badawczy kierowany przez naukowców z Karolinska Institutet i Szpitala Uniwersyteckiego Karolinska wykazał w nowym randomizowanym badaniu klinicznym, że niska dawka dobrze znanego leku – aspiryny – zmniejsza o połowę ryzyko nawrotu po operacji u pacjentów z rakiem jelita grubego i odbytnicy, jeśli guz wykazuje określony typ mutacji genetycznej.

Każdego roku na całym świecie diagnozuje się prawie dwa miliony nowych przypadków raka jelita grubego. Od 20 do 40 procent pacjentów rozwija przerzuty, co czyni chorobę trudniejszą w leczeniu i bardziej śmiertelną.

Wcześniejsze badania obserwacyjne sugerowały, że aspiryna może zmniejszać ryzyko wystąpienia niektórych nowotworów, a także ryzyko nawrotu raka jelita grubego u pacjentów z mutacjami w genach szlaku sygnałowego PIK3. Geny te regulują kluczowe procesy komórkowe, takie jak wzrost i podział. Ich mutacje prowadzą do zaburzeń w kontroli proliferacji i mogą sprzyjać rozwojowi nowotworu. Dotychczas jednak brakowało potwierdzenia w badaniach klinicznych.

Aby wypełnić tę lukę, rozpoczęto badanie ALASCCA, którego wyniki właśnie opublikowano w prestiżowym New England Journal of Medicine.

Badaniem objęto ponad 3 500 pacjentów z rakiem jelita grubego i odbytnicy z 33 szpitali w Szwecji, Norwegii, Danii i Finlandii. Chorzy, u których stwierdzono specyficzną mutację w szlaku sygnałowym PIK3 (obecną u około 40% pacjentów), zostali losowo przydzieleni do otrzymywania codziennie 160 mg aspiryny lub placebo przez trzy lata po zabiegu operacyjnym.

U pacjentów z tą mutacją ryzyko nawrotu było niższe o 55% w grupie przyjmującej aspirynę w porównaniu z placebo.

– Aspiryna jest tutaj testowana w zupełnie nowym kontekście jako lek precyzyjny. To wyraźny przykład, jak możemy wykorzystać informacje genetyczne do personalizacji leczenia, a jednocześnie oszczędzić zarówno zasoby, jak i cierpienie – podkreśla prof. Anna Martling z Karolinska Institutet, chirurg i główna autorka badania.

Mechanizm działania aspiryny obejmuje kilka równoległych procesów – zmniejszanie stanu zapalnego, hamowanie funkcji płytek krwi oraz ograniczanie wzrostu guza. Dzięki temu środowisko staje się mniej sprzyjające rozwojowi nowotworu.

– Choć nie w pełni rozumiemy wszystkie molekularne zależności, wyniki mocno wspierają biologiczne uzasadnienie terapii i sugerują jej szczególną skuteczność u pacjentów z określonym profilem genetycznym – dodaje prof. Martling.

Zdaniem badaczy rezultaty mogą mieć znaczenie globalne i wpłynąć na wytyczne terapeutyczne dotyczące raka jelita grubego. Ogromnym atutem jest fakt, że aspiryna jest lekiem dobrze znanym, łatwo dostępnym i nieporównywalnie tańszym od nowoczesnych terapii onkologicznych.

Badanie było współfinansowane przez Szwedzką Radę Badań Naukowych i Szwedzkie Towarzystwo Walki z Rakiem. Autorzy zadeklarowali brak konfliktu interesów.

Źródło: New England Journal of Medicine, Low-Dose Aspirin for PI3K-Altered Localized Colorectal Cancer
DOI: 10.1056/NEJMoa2504650