Białko EBNA1 wirusa Epsteina-Barr zwiększa ekspresję onkogenów w komórkach raka szyjki macicy

W badaniu kierowanym przez Amira Hosseina Alipoura i Seyeda Mohammada Alego Hashemiego, we współpracy z Jamalem Sarvarim z Shiraz University of Medical Sciences, naukowcy przeanalizowali wpływ białka wirusa Epsteina-Barr (EBV) na aktywność genów w komórkach raka szyjki macicy. Wykazali, że antygen jądrowy EBV 1 (EBNA1) istotnie zwiększa ekspresję dwóch genów – Derlin1 i PSMD10 – które odgrywają ważną rolę w procesach nowotworzenia. Wyniki sugerują potencjalny mechanizm, dzięki któremu EBV może wspierać progresję raka szyjki macicy, zwłaszcza u pacjentek współzakażonych wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV).

Rak szyjki macicy jest jednym z najczęstszych nowotworów złośliwych u kobiet na całym świecie. Choć głównym czynnikiem etiologicznym są onkogenne typy HPV, coraz więcej dowodów wskazuje, że inne wirusy, w tym EBV, mogą działać jako współczynniki napędzające rozwój choroby. EBV jest już dobrze znany ze swojej roli w takich nowotworach jak rak nosogardzieli czy rak żołądka. Niniejsze badanie miało na celu sprawdzenie, czy EBNA1 może modulować aktywność genów w komórkach raka szyjki macicy zawierających HPV.

Do doświadczeń wykorzystano linię komórkową HeLa (HPV-18), do której wprowadzono gen EBNA1, a następnie analizowano ekspresję czterech genów: Derlin1, PSMD10, ZEB1 i CNN3. Wykazano trzykrotny wzrost ekspresji Derlin1 oraz dwukrotny wzrost ekspresji PSMD10. Oba geny związane są z przeżywalnością komórek nowotworowych, ich proliferacją i opornością na leczenie. Zmiany w poziomie ekspresji ZEB1 i CNN3 nie osiągnęły istotności statystycznej.

„Uzyskane wyniki wykazały, że komórki HeLa transfekowane plazmidem EBNA1 charakteryzowały się istotnie zwiększoną ekspresją genów Derlin1 (p = 0,028) i PSMD10 (p = 0,028) w porównaniu z komórkami transfekowanymi plazmidem kontrolnym” – podkreślają autorzy.

Badanie to należy do pierwszych, które jednoznacznie wykazało, że białko EBNA1 wirusa EBV może podnosić poziom ekspresji genów związanych z kancerogenezą w komórkach raka szyjki macicy zawierających HPV. Odkrycie to rzuca nowe światło na złożone interakcje wirusów w onkologii i sugeruje, że współzakażenie EBV może prowadzić do bardziej agresywnego przebiegu raka szyjki macicy. Autorzy zwracają jednak uwagę, że konieczne są dalsze badania, w tym analizy in vivo i badania na poziomie białek, a także rozważenie potencjalnych terapii ukierunkowanych na EBNA1 lub jego szlaki sygnałowe.

Odsłaniając potencjalne molekularne powiązanie pomiędzy EBV a HPV w raku szyjki macicy, badanie to podkreśla złożoność nowotworów związanych z infekcjami wirusowymi i potrzebę kontynuacji badań nad ich biologicznymi podstawami.

Źródło: Genes & Cancer, Epstein-Barr virus nuclear antigen 1 upregulates Derlin1 and PSMD10 expression in HeLa cells
DOI: http://dx.doi.org/10.18632/genesandcancer.242