Drobnoustroje z jamy ustnej powiązane z 3,5-krotnie wyższym ryzykiem raka trzustki

Dwudziest siedem gatunków bakterii i grzybów, spośród setek mikroorganizmów zasiedlających jamę ustną człowieka, zostało powiązanych ze 3,5-krotnie wyższym ryzykiem rozwoju raka trzustki – wynika z badania przeprowadzonego przez NYU Langone Health i Perlmutter Cancer Center.

Już od dawna obserwowano, że osoby z gorszym stanem zdrowia jamy ustnej są bardziej podatne na raka trzustki niż osoby z lepszą higieną. Nowsze prace sugerują, że bakterie mogą przedostawać się wraz ze śliną do trzustki, jednak dotychczas brakowało danych wskazujących na konkretne gatunki drobnoustrojów.

Badanie, opublikowane 18 września w JAMA Oncology, objęło analizę mikrobiomu śliny od 122 000 zdrowych mężczyzn i kobiet. Autorzy zidentyfikowali 24 gatunki bakterii i grzybów indywidualnie zwiększających lub zmniejszających ryzyko choroby. Łącznie obecność tych mikroorganizmów podwyższała ryzyko zachorowania ponad trzykrotnie.

Po raz pierwszy wykazano również potencjalną rolę grzybów jamy ustnej, zwłaszcza drożdżaków z rodzaju Candida, które naturalnie występują na skórze i błonach śluzowych. Te same gatunki zidentyfikowano także w guzach trzustki pacjentów.

Zespół badawczy przeanalizował dane z dwóch dużych projektów populacyjnych – American Cancer Society Cancer Prevention Study II oraz Prostate, Lung, Colorectal, and Ovarian Cancer Screening Trial. Uczestnicy dostarczyli próbki śliny na początku obserwacji, a następnie byli monitorowani przez średnio 9 lat. W tym czasie rozpoznano raka trzustki u 445 osób; ich mikrobiom porównano z grupą kontrolną 445 osób wolnych od nowotworu. Uwzględniono m.in. wiek, rasę i częstość palenia papierosów.

Badacze podkreślają, że analiza mikrobiomu jamy ustnej pozwoliła opracować narzędzie szacujące indywidualne ryzyko rozwoju raka trzustki. Może to w przyszłości wspomóc onkologów w kwalifikowaniu pacjentów do badań przesiewowych, szczególnie że obecnie istnieje niewiele skutecznych metod wczesnej diagnostyki tego nowotworu.

Jak zaznaczył prof. Richard Hayes z NYU Grossman School of Medicine, higiena jamy ustnej – regularne szczotkowanie i nitkowanie – może nie tylko chronić przed chorobami przyzębia, ale potencjalnie także przed rakiem trzustki. Autorzy badania podkreślają jednak, że ich praca wskazuje na korelacje, a nie bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy, który wymaga dalszych analiz. W kolejnych etapach planują zbadać udział wirusów w patogenezie nowotworów trzustki oraz wpływ mikrobiomu jamy ustnej na rokowanie pacjentów.

W badaniu uczestniczyli m.in. dr Yixuan Meng, dr Feng Wu, dr Soyoung Kwak, dr Chan Wang, dr Tamas Gonda, dr Paul Oberstein i dr Huilin Li z NYU Langone, a także naukowcy z Albert Einstein College of Medicine, National Cancer Institute oraz American Cancer Society.

Źródło: JAMA Oncology, Oral Bacterial and Fungal Microbiome and Subsequent Risk for Pancreatic Cancer
DOI: http://dx.doi.org/10.1001/jamaoncol.2025.3377