Naukowcy rozwiązali tajemnicę mikroskładnika kluczowego dla zdrowia mózgu i obrony przed nowotworami
Queuosyna – zapomniany mikroskładnik, który może zmienić medycynę
Międzynarodowy zespół naukowców, współkierowany przez badaczy z Uniwersytetu Florydy i Trinity College w Dublinie, rozwiązał zagadkę ludzkiej biologii, która pozostawała nierozstrzygnięta od dziesięcioleci: jak nasze ciało wchłania mikroskładnik odżywczy niezbędny dla zdrowia mózgu i ochrony przed nowotworami.
Queuosyna – wymawiana jako „kju-o-syna” – to mikroskładnik o właściwościach podobnych do witamin. Nasz organizm nie potrafi jej sam syntetyzować – możemy ją pozyskać wyłącznie z pożywienia oraz bakterii jelitowych. Choć ma fundamentalne znaczenie dla zdrowia, jej rola była przez dekady niedoceniana.
Obecnie, w pracy opublikowanej w najnowszym numerze Proceedings of the National Academy of Sciences, naukowcy ogłosili odkrycie genu umożliwiającego przedostawanie się queuosyny do wnętrza komórek. Otwiera to drogę do opracowania nowych terapii wykorzystujących jej udział w tłumieniu rozwoju nowotworów, wspieraniu pamięci oraz procesach uczenia się w mózgu.
„Przez ponad 30 lat naukowcy podejrzewali istnienie transportera dla tego składnika odżywczego, ale nikt nie potrafił go zidentyfikować,” powiedziała prof. Valérie de Crécy-Lagard, profesor mikrobiologii i biologii komórkowej na Uniwersytecie Florydy oraz jedna z głównych autorek badania. „Od dawna go poszukiwaliśmy. To odkrycie otwiera zupełnie nowy rozdział w zrozumieniu, jak mikrobiom i dieta wpływają na ekspresję naszych genów.”
Projekt został sfinansowany przez instytucje zdrowia publicznego z różnych krajów, w tym amerykański National Institutes of Health, irlandzką agencję Research Ireland (dawniej Science Foundation Ireland) oraz Health and Social Care w Irlandii Północnej.
Queuosyna modyfikuje cząsteczki odpowiedzialne za produkcję białek – tzw. tRNA, czyli transportowe RNA – które są kluczowe dla prawidłowego odczytywania informacji zawartej w DNA.
„To jak składnik odżywczy, który subtelnie dostraja sposób, w jaki organizm odczytuje swoje geny,” powiedziała prof. de Crécy-Lagard. „To fascynujące, że tak mały związek chemiczny, o którym prawie nikt nie słyszał, odgrywa tak ogromną rolę.”
Gen umożliwiający dostęp queuosyny do wnętrza komórki także długo pozostawał medyczną zagadką. Identyfikacja długo poszukiwanego genu SLC35F2 daje podstawy do przyszłych badań nad lekami – dotychczas bowiem gen ten był badany pod kątem tego, jak wirusy i leki przeciwnowotworowe wnikają do komórek, ale nie znano jego funkcji w zdrowym organizmie.
„Od dawna wiedzieliśmy, że queuosyna wpływa na kluczowe procesy, takie jak zdrowie mózgu, regulacja metabolizmu, nowotworzenie, a nawet reakcje na stres,” powiedział prof. Vincent Kelly z Trinity College Dublin, współautor badania. „Ale dopiero teraz odkryliśmy, jak ten związek jest odzyskiwany z jelit i dostarczany do miliardów komórek ludzkiego ciała.”
Queuosyna to mikroskopijna cząsteczka odkryta po raz pierwszy w latach 70., ale jej znaczenie dla ludzkiego zdrowia przez dekady pozostawało niezauważone. Naukowcy zaangażowani w to badanie mają nadzieję, że społeczność naukowa zacznie bardziej doceniać rolę tego mikroskładnika w kontekście ogólnego zdrowia organizmu.
W badaniu uczestniczyli specjaliści z Uniwersytetu Florydy, San Diego State University, Ohio State University oraz instytucji partnerskich w Irlandii i Irlandii Północnej.
„Nie sądzimy, byśmy mogli rozwiązać tę zagadkę bez zaangażowania całego międzynarodowego zespołu,” podkreśliła prof. de Crécy-Lagard. „To doskonały przykład tego, co może osiągnąć współpraca naukowców z różnych krajów.”
Źródło: Proceedings of the National Academy of Sciences
