Nieleczona depresja pogarsza wyniki leczenia chirurgicznego u pacjentów onkologicznych
Depresja od dawna jest kojarzona z poważnymi problemami zdrowotnymi – od zaburzeń snu po zwiększone ryzyko rozwoju nowotworów. Najnowsze badania wskazują jednak, że zaburzenia depresyjne mogą również wpływać na wyniki leczenia chirurgicznego i koszty opieki pooperacyjnej u pacjentów z chorobą nowotworową.
Wyniki badania zostaną zaprezentowane podczas kongresu American College of Surgeons (ACS) Clinical Congress 2025 w Chicago (4–7 października).
Zespół badaczy z The Ohio State University w Columbus oraz The Ohio State University Wexner Medical Center wykazał, że pacjenci z depresją rzadziej osiągają optymalny stan pooperacyjny. Jednocześnie osoby leczone farmakologicznie antydepresantami uzyskiwały lepsze wyniki w kilku kluczowych aspektach powrotu do zdrowia po zabiegu chirurgicznym.
„Leczenie każdego schorzenia, szczególnie tak poważnego i wyniszczającego jak rak, wymaga uwzględnienia innych czynników zdrowotnych i społecznych” – podkreślił Erryk S. Katayama, główny autor badania i student czwartego roku College of Medicine na Ohio State University. „Zrozumienie, w jaki sposób problemy psychiczne wpływają na wyniki pooperacyjne, pozwala tworzyć całościowe i spersonalizowane plany leczenia, zapobiegać powikłaniom i poprawiać efekty terapii”.
Metodyka badania
Było to badanie retrospektywne, w którym wykorzystano dane SEER-Medicare w celu identyfikacji pacjentów z nowotworami jelita grubego, wątroby, dróg żółciowych i trzustki, u których rozpoznano depresję w ciągu 12 miesięcy przed lub po diagnozie onkologicznej. Dzięki bazie Medicare Part D ustalono, którzy pacjenci otrzymali recepty na leki przeciwdepresyjne.
Za „idealny” wynik pooperacyjny uznano brak powikłań, brak przedłużonej hospitalizacji, brak ponownego przyjęcia do szpitala w ciągu 90 dni oraz brak zgonu w tym okresie.
Spośród 32 726 pacjentów aż 1 731 miało zdiagnozowaną depresję. W tej grupie 1 253 osoby przyjmowały leki przeciwdepresyjne, a 478 nie otrzymało leczenia farmakologicznego.
Kluczowe wyniki
- Pacjenci z depresją – niezależnie od leczenia – uzyskiwali gorsze wyniki pooperacyjne i generowali wyższe koszty opieki.
- Stosowanie leków przeciwdepresyjnych ograniczało jednak negatywne skutki, poprawiając wyniki, skracając hospitalizację, zmniejszając ryzyko rehospitalizacji i obniżając śmiertelność.
- Pacjenci bez depresji mieli najniższe koszty leczenia (17 551 USD), a następnie pacjenci leczeni z powodu depresji (22 086 USD, wzrost o 7,3%) i pacjenci nieleczeni (24 897 USD, wzrost o 10,2%).
Badacze wskazali również, że wcześniejsze prace dowodziły większej skłonności pacjentów z depresją do nieprzestrzegania zaleceń medycznych. Leczenie depresji może zatem poprawiać nie tylko samopoczucie, ale też przestrzeganie terapii i samokontrolę.
Znaczenie kliniczne
Inspiracją do badań były obserwacje z okresu pandemii COVID-19, które uwidoczniły skalę problemów ze zdrowiem psychicznym i ich powiązania z wynikami leczenia somatycznego.
„Ważne jest, aby przed zabiegiem chirurgicznym rutynowo przesiewowo oceniać depresję i inne czynniki psychospołeczne” – podkreślił dr Timothy M. Pawlik, współautor badania, onkolog chirurgiczny z The Ohio State University Wexner Medical Center. – „Tylko wtedy możemy odpowiednio zaadresować potrzeby naszych pacjentów i poprawić ich rokowanie”.
Badacze zaznaczyli, że ograniczeniem analizy było uwzględnienie wyłącznie recept na leki przeciwdepresyjne jako wskaźnika leczenia, bez danych o psychoterapii czy opiece psychiatrycznej. Niemniej wyniki jasno pokazują, że depresja powinna być traktowana jako ważny czynnik ryzyka w chirurgii onkologicznej.
Źródło: American College of Surgeons, The Impact of Antidepressants on Surgical Outcomes in Patients with Abdominal Cancer and Comorbid Depression
