Nowe badanie ujawnia trzy podtypy chłoniaka grudkowego i wskazuje kierunki terapii precyzyjnej

Nowe badanie zidentyfikowało trzy odrębne molekularne podtypy chłoniaka grudkowego (FL), co otwiera drogę do precyzyjniejszej diagnostyki oraz spersonalizowanego leczenia pacjentów zarówno w Azji, jak i na Zachodzie.

Prace zostały przeprowadzone wspólnie przez naukowców z Instytutu Inteligentnych Badań Medycznych BGI Genomics (IIMR) oraz szwedzkiego Karolinska Institutet, a wyniki opublikowano na początku sierpnia w czasopiśmie Cell Reports Medicine.

Charakterystyka badania i podtypów

Zastosowanie sekwencjonowania całogenomowego (WGS) u 131 pacjentów chińskich pozwoliło na stworzenie mapy genetycznej FL. Klasyfikacja została następnie potwierdzona w niezależnej kohorcie 227 pacjentów z Europy i USA.

Wyróżniono trzy podtypy:

• C2 – najczęstszy (ok. 80% przypadków), zwykle przebiega powoli i jest związany z rearanżacją BCL2-IGH oraz mutacjami w genach KMT2D, CREBBP i EZH2. Choć wiele przypadków ma łagodniejszy przebieg, część pacjentów prezentuje mutacje wysokiego ryzyka, co wymaga lepszych narzędzi prognostycznych. Podtyp ten zwykle dobrze odpowiada na terapie celujące w białko BCL2.
• C1 – charakteryzuje się brakiem klasycznej zmiany BCL2-IGH, lecz obecnością rearanżacji genu BCL6 i mutacjami m.in. KLF2, NOTCH1/2, TNFAIP3. Ten podtyp wykazuje silne interakcje z układem odpornościowym, jest nacieczony komórkami immunologicznymi i cechuje się sygnaturą zapalną, co sugeruje potencjalną skuteczność immunoterapii (np. inhibitorów punktów kontrolnych). Pacjenci z C1 mają korzystniejsze rokowanie.
• C3 – najbardziej agresywny, szybko postępujący i często oporny na standardowe leczenie. Wysoki odsetek niepowodzeń terapii obserwuje się w ciągu dwóch lat od rozpoznania. Podtyp ten wiąże się z rozległymi uszkodzeniami genetycznymi, m.in. sygnaturą mutacyjną związaną z enzymem AID. Może reagować na nowoczesne leki ukierunkowane, takie jak inhibitory BTK czy PI3K.

Różnice regionalne i znaczenie kliniczne

Badanie wykazało istotne różnice populacyjne – w Azji podtypy C1 i C3 częściej współwystępowały z zakażeniem wirusem HBV, co może tłumaczyć różnice w przebiegu FL między populacją azjatycką a zachodnią.

Analiza mikrośrodowiska guza wykazała wyraźną korelację między podtypem a naciekiem immunologicznym: C1 – silny naciek zapalny, C2 – umiarkowany, C3 – „pustynia immunologiczna”.

Wnioski dla terapii

Wprowadzenie WGS do rutynowej diagnostyki chłoniaka grudkowego umożliwia dobór terapii celowanych:

• C2 – inhibitory BCL2 i EZH2,
• C1 i C3 – inhibitory PI3K, BTK lub IRF4.

Identyfikacja sygnatur mutacyjnych AID pozwala na wcześniejsze rozpoznanie przypadków wysokiego ryzyka.

Profesor Wu Kui, główny autor badania, podkreśla: „Nasze odkrycia łączą biologię molekularną z praktyką kliniczną i stanowią krok w kierunku spersonalizowanych terapii w chłoniaku grudkowym”.

Źródło: Cell Reports Medicine, Novel study reveals three new follicular lymphoma subtypes guides precision treatment
DOI: http://dx.doi.org/10.1016/j.xcrm.2025.102278