Nowy gen powiązany z agresywnym, opornym na leczenie rakiem prostaty
25 lipca 2025 r. w tomie 16 czasopisma Oncotarget opublikowano artykuł pt. „Dissecting the functional differences and clinical features of R-spondin family members in metastatic prostate cancer” („Analiza różnic funkcjonalnych i cech klinicznych członków rodziny R-spondin w przerzutowym raku prostaty”).
W badaniu zespół naukowców pod kierunkiem pierwszego autora Aiden Deacona oraz autora korespondującego Justina Hwanga z University of Minnesota-Twin Cities przeanalizował grupę genów znaną jako rodzina R-spondin (RSPO1/2/3/4) w zaawansowanym raku prostaty (PC). Rodzina genów RSPO reguluje szlak sygnałowy Wnt, odgrywający istotną rolę w progresji nowotworów.
Rak prostaty jest najczęstszym nowotworem złośliwym u mężczyzn w USA i staje się szczególnie groźny po rozsianiu poza gruczoł krokowy. Większość pacjentów otrzymuje leczenie hormonalne ukierunkowane na receptor androgenowy, jednak wiele guzów z czasem staje się opornych.
Analiza tysięcy próbek nowotworów wykazała, że zmiany w genie RSPO2 występowały częściej niż w innych genach R-spondin, a nawet w niektórych dobrze znanych genach związanych z nowotworzeniem, takich jak CTNNB1 czy APC. Amplifikacja RSPO2 była obecna u ponad 20% pacjentów z przerzutowym rakiem prostaty. Chorzy z tymi zmianami mieli cechy bardziej agresywnej choroby, w tym wyższe wskaźniki mutacji oraz większą złożoność guza.
W modelach laboratoryjnych wykazano, że RSPO2 zwiększa proliferację komórek nowotworowych i indukuje proces biologiczny zwany przejściem nabłonkowo-mezenchymalnym (EMT), który sprzyja rozprzestrzenianiu się nowotworu i oporności na standardowe terapie. W odróżnieniu od innych genów w tym samym szlaku, RSPO2 wydawał się również obniżać aktywność genów receptora androgenowego, co sugeruje, że może napędzać rozwój raka prostaty niezależnego od hormonów.
„W liniach komórkowych nadekspresja RSPO2 powodowała zwiększoną aktywację szlaków EMT, w tym czynników transkrypcyjnych regulujących EMT: ZEB1, ZEB2 i TWIST1.”
Co istotne, RSPO2 wykazywał strukturalne różnice w porównaniu z innymi białkami R-spondin, co może umożliwić opracowanie leków specyficznie blokujących jego aktywność. Obecne terapie celujące w szlak Wnt są ograniczone, a dotychczas nie ma zatwierdzonych leków hamujących RSPO2. Badanie wskazuje jednak na RSPO2 jako obiecujący cel terapeutyczny, szczególnie u pacjentów niewrażliwych na istniejące terapie hormonalne.
Praca ta wnosi istotny wkład w zrozumienie mechanizmów rozwoju i utrzymywania się agresywnych postaci raka prostaty pomimo leczenia. Identyfikacja RSPO2 jako kluczowego czynnika napędzającego progresję choroby otwiera nowe możliwości opracowania strategii terapeutycznych ukierunkowanych na poprawę rokowania u chorych z zaawansowanym rakiem prostaty.
Źródło: Oncotarget, Dissecting the functional differences and clinical features of R-spondin family members in metastatic prostate cancer
DOI: http://dx.doi.org/10.18632/oncotarget.28758




