Przełom w terapii neuroblastomy: nowe podejście z wykorzystaniem inhibitorów enzymów antyoksydacyjnych

Naukowcy z Karolinska Institutet oraz Uniwersytetu w Lund (Szwecja) opracowali nową strategię leczenia neuroblastomy – agresywnej postaci nowotworu dziecięcego. Dzięki połączeniu dwóch inhibitorów enzymów antyoksydacyjnych udało się przekształcić komórki nowotworowe u myszy w zdrowe komórki nerwowe. Wyniki badania opublikowano w prestiżowym czasopiśmie Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS).

Neuroblastoma – wyzwanie współczesnej onkologii dziecięcej

Neuroblastoma to nowotwór wieku dziecięcego, atakujący układ nerwowy i będący główną przyczyną zgonów onkologicznych u małych dzieci. Mimo że niektóre przypadki rokują dobrze, pacjenci z guzami przerzutowymi wciąż mają niskie szanse na całkowite wyleczenie, mimo stosowania nowoczesnych terapii skojarzonych: chirurgii, radioterapii, chemioterapii i immunoterapii.

„Dzieci, które przeżywają chorobę, często zmagają się z trwałymi problemami poznawczymi spowodowanymi intensywnym leczeniem. Potrzebujemy nowych metod terapii dla pacjentów z neuroblastomą” – mówi prof. Marie Arsenian Henriksson z Zakładu Mikrobiologii, Nowotworów i Biologii Komórki w Karolinska Institutet.

Przekształcanie komórek nowotworowych

Jedną z metod leczenia neuroblastomy jest tzw. terapia różnicująca, mająca na celu przekształcenie komórek nowotworowych w dojrzalsze, zdrowe komórki. Obecnie stosowany kwas retinowy nie działa jednak u wszystkich pacjentów, a około połowa rozwija oporność na leczenie.

Zespół badawczy kierowany przez prof. Henriksson, we współpracy z naukowcami z Uniwersytetu w Lund, wykazał, że hamowanie dwóch enzymów – PRDX6 i GSTP1 – może stanowić alternatywę dla terapii z użyciem kwasu retinowego.

Nowe neurony zamiast komórek nowotworowych

Komórki neuroblastomy charakteryzują się wysokim stresem oksydacyjnym, wynikającym z intensywnego metabolizmu. Aby przetrwać, nowotwory muszą wykorzystywać enzymy antyoksydacyjne, takie jak PRDX6 i GSTP1. Ich wysokie stężenie wiąże się z gorszym rokowaniem.

„Po zahamowaniu tych enzymów, część komórek nowotworowych ulega śmierci, a inne dojrzewają do aktywnych, zdrowych neuronów, co prowadzi do zahamowania wzrostu guza” – wyjaśnia dr Judit Liaño-Pons z Karolinska Institutet.

Kolejny krok – badania kliniczne u dzieci

Kolejnym etapem będzie rozpoczęcie badań klinicznych w celu oceny bezpieczeństwa i skuteczności nowej terapii u dzieci. Jeden z zastosowanych inhibitorów uzyskał już status leku sierocego od Amerykańskiej Agencji ds. Żywności i Leków (FDA) dla innego wskazania u dorosłych, co czyni go wyjątkowo obiecującym kandydatem do zastosowań pediatrycznych.

Badania były finansowane przez Szwedzką Radę ds. Badań Naukowych, Szwedzkie Towarzystwo Onkologiczne, Fundację na Rzecz Walki z Rakiem Dziecięcym, Fundusz Badań Radiumhemmet oraz Karolinska Institutet. Autorzy nie zgłosili konfliktu interesów.

Publikacja: „Combined targeting of PRDX6 and GSTP1 as a potential differentiation strategy for neuroblastoma treatment”, Judit Liaño-Pons i in., PNAS, 16 czerwca 2025, DOI: 10.1073/pnas.2427211122