Szczepionka z komórek dendrytycznych wydłuża czas przeżycia bez progresji u pacjentów z rakiem wątroby
ImmunoTACE: szczepionka komórkowa jako dodatek do standardowej terapii HCC
Pacjenci z pierwotnym rakiem wątroby w stadium pośrednim, którzy otrzymali szczepionkę z komórek dendrytycznych, uzyskali dłuższy czas bez progresji guza w porównaniu ze standardowym leczeniem – wynika z nowego badania finansowanego przez National Institute for Health and Care Research i prowadzonego przez University of Birmingham.
Wyniki badania klinicznego ImmunoTACE, pierwszego tego typu, opublikowanego w Clinical Cancer Research, wskazują na poprawę przeżycia wolnego od progresji (PFS) u pacjentów z rakiem wątrobowokomórkowym (HCC), którzy oprócz standardowej chemoembolizacji guzów otrzymali dodatkowo szczepionkę komórkową przygotowaną z ich własnych leukocytów.
W badaniu, w którym uczestniczyły University of Birmingham, University Hospitals Birmingham, Nottingham University Hospitals NHS Trust, Aintree University Hospital i Clatterbridge, 48 pacjentów podzielono na dwie grupy – leczonych standardowo oraz poddanych terapii standardowej z dodatkiem szczepionki dendrytycznej. Szczepionka była załadowana antygenami nowotworowymi w celu pobudzenia odpowiedzi immunologicznej skierowanej przeciwko komórkom nowotworowym.
W grupie eksperymentalnej średni czas do progresji nowotworu wyniósł 18 miesięcy, w porównaniu do 10 miesięcy w grupie poddanej jedynie standardowemu leczeniu.
Profesor David Adams, główny badacz i emerytowany profesor hepatologii z University of Birmingham, podkreślił:
„Wyniki tego badania II fazy są bardzo obiecujące i oferują potencjalnie nową opcję leczenia pacjentów z pierwotnym rakiem wątroby – jednym z najczęstszych nowotworów prowadzących do zgonu na świecie. ImmunoTACE to, jak dotąd, pierwsze kontrolowane badanie kliniczne pokazujące, że szczepionka komórkowa oparta na komórkach dendrytycznych może poprawiać wyniki terapii”.
Mechanizm działania szczepionki dendrytycznej
Komórki dendrytyczne (DC) są naturalnymi regulatorami odpowiedzi immunologicznej. Aktywują limfocyty cytotoksyczne, które mogą niszczyć komórki nowotworowe. W badaniu komórki dendrytyczne uzyskano z krwi pacjentów i hodowano przez 8 dni w specjalistycznym laboratorium, w obecności białek nowotworowych. Następnie podawano je pacjentom równolegle ze standardową chemoembolizacją oraz w kolejnych trzech comiesięcznych dawkach.
Naturalne komórki dendrytyczne u chorych na raka mogą ulegać „wyczerpaniu” i pozostawać uwięzione w obrębie guza, co osłabia ich zdolność do aktywacji układu odpornościowego. Szczepionka ma na celu „odblokowanie” tej odpowiedzi immunologicznej. Badacze podkreślają, że zastosowana metoda może być zarówno skuteczna, jak i stosunkowo przystępna kosztowo.
Dr Yuk Ting Ma, główny autor badania i profesor nadzwyczajny na University of Birmingham, zaznaczył, że wyniki wskazują na potencjał szczepionek dendrytycznych jako uzupełniającej immunoterapii, także w połączeniu z inhibitorami punktów kontrolnych. Kolejne badania będą oceniać skuteczność takiego podejścia u pacjentów z HCC, u których obecne immunoterapie dają jedynie ograniczone efekty.
Rak wątrobowokomórkowy jest jednym z najczęstszych nowotworów na świecie i coraz częściej diagnozowanym w Wielkiej Brytanii, według danych Cancer Research UK.
Źródło: Clinical Cancer Research, Adding cell-based vaccine to liver cancer therapy slows cancer progression in patients with liver cancer
DOI: http://dx.doi.org/10.1158/1078-0432.CCR-25-0142
