Trening fizyczny może wzmacniać działanie chemioterapii – nowe wyniki badania BENEFIT
Badacze z Narodowego Centrum Chorób Nowotworowych (NCT) w Heidelbergu, Niemieckiego Centrum Badań nad Rakiem (DKFZ) oraz Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Heidelbergu (UKHD) przeprowadzili badanie BENEFIT, analizując wpływ treningu fizycznego na przebieg choroby u pacjentek z rakiem piersi poddawanych chemioterapii. Wnioski z badania wskazują, że u kobiet z określonymi cechami nowotworu trening fizyczny przyczyniał się do silniejszego zmniejszenia guza niż w grupie kontrolnej.
NCT Heidelberg to wspólna jednostka DKFZ, UKHD, Wydziału Medycznego Uniwersytetu w Heidelbergu oraz Kliniki Torakalnej w Heidelbergu.
Choć pozytywny wpływ aktywności fizycznej na samopoczucie i jakość życia pacjentów onkologicznych został potwierdzony w licznych badaniach, naukowcy z NCT, DKFZ i UKHD postanowili sprawdzić, czy ruch może także bezpośrednio wpływać na ograniczenie wzrostu i rozprzestrzeniania się guza lub zwiększać skuteczność chemioterapii. Wstępne przesłanki dostarczyły badania na myszach, a także analizy przedkliniczne i epidemiologiczne. Dotąd jednak brakowało randomizowanych badań klinicznych potwierdzających tę hipotezę.
Na tym tle powstało badanie BENEFIT, prowadzone przez Karen Steindorf (DKFZ i NCT) oraz Joachima Wiskemanna (UKHD i NCT), którego celem było określenie wpływu systematycznego treningu fizycznego na przebieg chemioterapii neoadiuwantowej (stosowanej przed operacją) u pacjentek z rakiem piersi. Projekt badania pozwolił na ocenę parametrów znanych z badań leków, takich jak całkowita remisja guza czy zmniejszenie jego wielkości, w kontekście zastosowania treningu.
W badaniu wzięło udział 180 kobiet z niemprzerzutującym rakiem piersi, które przed rozpoczęciem chemioterapii zostały losowo przypisane do jednej z trzech grup. Dwie grupy trenowały podczas terapii – jedna w formie nadzorowanego treningu siłowego, druga wytrzymałościowego. Trzecia grupa, kontrolna, rozpoczęła trening siłowy dopiero po zakończeniu leczenia i operacji. W czasie trwania badania nie odnotowano poważnych powikłań czy zdarzeń niepożądanych w grupach trenujących, co wskazuje na bezpieczeństwo ćwiczeń fizycznych także w trakcie chemioterapii neoadiuwantowej.
Efekty treningu różniły się w zależności od cech biologicznych nowotworu. W ogólnej analizie nie wykazano istotnych zmian w wielkości guzów, ale w grupie pacjentek z guzami hormonozależnymi aktywność fizyczna wiązała się z większym zmniejszeniem rozmiaru guza oraz częstszym występowaniem całkowitej remisji po zakończeniu chemioterapii. Z kolei kobiety z guzami hormononiezależnymi, które brały udział w programie treningowym, istotnie częściej były w stanie ukończyć chemioterapię w pełnej, zaplanowanej dawce niż pacjentki z grupy kontrolnej. Znacząco rzadziej też przerywały leczenie przedwcześnie.
Pierwszą autorką publikacji opisującej wyniki badania jest Martina Schmidt z DKFZ i NCT. „Nasze wyniki podkreślają, że nadzorowany trening siłowy lub wytrzymałościowy może być pomocny już w trakcie chemioterapii neoadiuwantowej” – powiedziała Schmidt. Dodała również, że przy ocenie skuteczności aktywności fizycznej jako terapii wspomagającej w leczeniu nowotworów kluczowe jest uwzględnienie typu guza oraz statusu leczenia. Zespół badawczy analizuje obecnie m.in. próbki krwi pacjentek z badania BENEFIT, aby uzyskać dodatkowe informacje na temat mechanizmów działania i potencjalnych czynników modyfikujących odpowiedź na terapię.
Publikacja:
Martina E. Schmidt, Siri Goldschmidt, Charlotte Kreutz, Jana Müller, Andreas Schneeweiss, Anne M. May, Friederike Rosenberger, Joachim Wiskemann, Karen Steindorf: Effects of aerobic or resistance exercise during neoadjuvant chemotherapy on tumor response and therapy completion in women with breast cancer: The randomized controlled BENEFIT trial, Journal of Sport and Health Science 2025, https://doi.org/10.1016/j.jshs.2025.101064
Źródło: Nationales Centrum für Tumorerkrankungen (NCT) Heidelberg
